ไม่ใช่หมายถึงหน่วยงานของรัฐใดก็ได้อย่างกว้างขวาง เพราะคณะกรรมการตรวจรับมีหน้าที่เป็น “ตัวแทนของหน่วยงานเจ้าของโครงการ” ในการรับรองผลงานของผู้รับจ้าง
หากไปแต่งตั้งบุคคลจากหน่วยงานอื่น เช่น อำเภอแต่งตั้งปลัดเทศบาล หรือ อบต. มาเป็นกรรมการ โดยไม่มีเจ้าหน้าที่ของอำเภอเลย จะกลายเป็นว่า หน่วยงานเจ้าของโครงการไม่มีตัวแทนของตนในกระบวนการตรวจรับ
ซึ่งไม่ชอบด้วยระเบียบ
⸻
ยืนยันด้วยนิยามในพระราชบัญญัติและระเบียบ
มาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติ ระบุว่า:
“หน่วยงานของรัฐ” หมายถึง ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น ฯลฯ
ซึ่งหมายถึงแต่ละหน่วยงานตามลักษณะเฉพาะของโครงสร้าง เช่น
• อำเภอ = ราชการส่วนภูมิภาค
• อบต. / เทศบาล = ราชการส่วนท้องถิ่น
• กรม / กระทรวง = ราชการส่วนกลาง
ระเบียบข้อ 4 ยังได้แยกนิยามของ “หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ” ไว้อย่างชัดเจน เช่น
ผู้ว่าราชการจังหวัด, นายก อบต., นายกเทศมนตรี ฯลฯ
ซึ่งหมายถึง “หัวหน้าของหน่วยงานตนเอง” ไม่ใช่หัวหน้าของหน่วยงานอื่น
ดังนั้น คำว่า “ของหน่วยงานของรัฐ” ในข้อ 26 วรรคหนึ่ง
ต้องหมายถึงหน่วยงานที่มีอำนาจในการจัดจ้างในแต่ละโครงการโดยเฉพาะเท่านั้น
⸻
วรรคสองของข้อ 26 ระบุว่า:
“ในกรณีจำเป็นหรือเพื่อประโยชน์ของหน่วยงานของรัฐ
จะแต่งตั้งบุคคลอื่นร่วมเป็นกรรมการด้วยก็ได้
แต่จำนวนกรรมการที่เป็นบุคคลอื่นนั้นจะต้องไม่มากกว่าจำนวนกรรมการตามวรรคหนึ่ง”
การตีความวรรคสอง:
เปิดช่องให้ “บุคคลอื่น” ซึ่งอาจเป็น
• ผู้ทรงคุณวุฒิ
• บุคคลภายนอก
• หรือเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานอื่นที่ไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน
แต่ต้องเข้าใจว่า วรรคสอง = เสริม ไม่ใช่หลัก
จำนวนกรรมการในวรรคสองต้องไม่มากกว่ากรรมการในวรรคหนึ่ง
และไม่สามารถแต่งตั้งเฉพาะบุคคลจากวรรคสองได้โดยไม่มีกรรมการหลักจากวรรคหนึ่ง
⸻
สัมพันธ์กับพระราชบัญญัติ มาตรา 100
การแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้างนั้น เป็นไปตาม มาตรา 100 แห่งพระราชบัญญัติฯ ซึ่งบัญญัติว่า
“ให้ผู้มีอำนาจแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับพัสดุเพื่อรับผิดชอบการบริหารสัญญา
และการตรวจรับพัสดุ องค์ประกอบ องค์ประชุม และหน้าที่ ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด”
เมื่อพระราชบัญญัติมิได้เปิดช่องให้แต่งตั้งบุคคลจากหน่วยงานอื่น
ระเบียบข้อ 26 จึง ไม่อาจขยายอำนาจให้กว้างเกินกว่าที่พระราชบัญญัติกำหนดไว้ได้
⸻
เปรียบเทียบกับผู้ควบคุมงานตามข้อ 177 ซึ่งเป็นกรณียกเว้นที่เปิดช่องชัดเจน
ข้อ 177 ระบุว่า:
“ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้งผู้ควบคุมงาน…
จาก…ของหน่วยงานของรัฐนั้น หรือของหน่วยงานของรัฐอื่น
ตามที่ได้รับความยินยอมจากหัวหน้าหน่วยงานของรัฐที่ผู้นั้นสังกัดแล้ว”
และยึดตามมาตรา 101 ซึ่งบัญญัติไว้ว่า
“งานจ้างก่อสร้างที่มีขั้นตอนการดำเนินการเป็นระยะ ๆ อันจำเป็นต้องมีการควบคุมงานอย่างใกล้ชิด…
ให้มีผู้ควบคุมงานซึ่งแต่งตั้งโดยผู้มีอำนาจ
การแต่งตั้ง คุณสมบัติ และหน้าที่ของผู้ควบคุมงาน ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด”
เหตุผลที่ระเบียบเปิดช่องไว้ในข้อ 177 นี้ เพราะว่า…
ผู้ควบคุมงานต้องมีความรู้ความชำนาญทางด้านช่างตามลักษณะของงานก่อสร้าง
ซึ่งในบางหน่วยงานอาจไม่มีเจ้าหน้าที่ที่มีคุณสมบัติตามนี้

ระเบียบจึงเปิดช่องให้สามารถใช้บุคลากรจากหน่วยงานรัฐอื่นได้ โดยมีเงื่อนไขว่าต้องได้รับความยินยอมจากต้นสังกัด
แต่ในกรณีของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
ข้อ 26 วรรคหนึ่ง ไม่ได้กล่าวถึงการยืมตัวจากหน่วยงานอื่นเลย
และทุกหน่วยงานของรัฐย่อมมีบุคลากรที่มีคุณสมบัติตามระเบียบนี้
การอ้างว่า “ขาดบุคลากร” จึงไม่อาจเป็นเหตุผลที่รับฟังได้ในทางระเบียบ
⸻
สรุปเพื่อความถูกต้อง
• คณะกรรมการตรวจรับฯ ต้องแต่งตั้งจากบุคลากรของหน่วยงานเจ้าของโครงการ ตาม ข้อ 26 วรรคหนึ่ง
• หากจำเป็นต้องมีบุคคลอื่นร่วม ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขของ วรรคสอง
• คำว่า “ของหน่วยงานของรัฐ” ต้องหมายถึง หน่วยงานที่ดำเนินการจัดจ้างในโครงการนั้น

• ข้อ 177 กรณีผู้ควบคุมงานเปิดช่องให้ใช้คนจากหน่วยงานอื่นได้ เพราะมีความจำเป็นในทางเทคนิค พร้อมเงื่อนไขที่ระบุไว้ชัดเจน
• การตีความผิดในข้อ 26 วรรคหนึ่ง อาจทำให้กระบวนการตรวจรับ ไม่ชอบด้วยระเบียบ
⸻
ระเบียบเขียนอย่างไร ต้องปฏิบัติตามนั้น ไม่ตีความเกิน ไม่ยืดหยุ่นเกินขอบเขต
เราทุกคน โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับงานจัดจ้าง ต้องเข้าใจเจตนารมณ์ของระเบียบให้ชัด
เพื่อให้การตรวจรับชอบด้วยระเบียบ และคุ้มครองผลประโยชน์ของรัฐอย่างแท้จริง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย