หลายหน่วยงานเจอปัญหาเดียวกันหมดครับ…
เมื่อ ราคากลางที่คำนวณตามจริง “สูงกว่างบที่มี”
แล้วมีเสียงกดดันให้ “ลดตัวเลขลงมาให้พอดีงบ”
ซึ่งเป็นวิธีที่เสี่ยง ผิดระเบียบ และอาจกลายเป็นคดีในอนาคตได้

วันนี้สรุปให้แบบชัดเจน ตรงไปตรงมา เที่ยงธรรมที่สุดครับ

⸻

หมวดที่ 1: การทำราคากลาง (ต้นน้ำ)

Q1: ราคากลางปรับลดให้พอดีงบได้ไหม?

A1: ทำไม่ได้เด็ดขาดครับ

เหตุผลสำคัญ
• กรรมการต้องใช้ราคาปัจจุบันตามจริง (ตามประกาศฯ ฉบับ 5 ข้อ 16.2)
• ห้ามลดราคาแบบไม่มีเหตุผลรองรับ
• การปรับลดเพื่อให้พอดีงบ = “บิดเบือนข้อมูล” ➜ เข้าข่ายทำเอกสารเท็จ
• ถ้าราคาต่ำเกินจริงจนผู้รับจ้างทำงานไม่ได้ กรรมการต้องร่วมรับผิด

⸻

Q2: ถ้าราคากลางสูงกว่างบ…ยังเดินเรื่องจัดซื้อได้ไหม?

A2: เดินหน้าต่อได้แน่นอน

ระเบียบฯ ข้อ 22 เขียนชัดว่า
ในรายงานขอซื้อขอจ้าง ให้แยก
(3) ราคากลาง
(4) วงเงินงบประมาณ

ไม่จำเป็นต้องเท่ากัน
เสนอเรื่องได้ตามปกติครับ

⸻

หมวดที่ 2: การตัดสินใจของผู้บริหาร (กลางน้ำ)

Q3: ใครต้องตัดสินใจเมื่อราคากลางเกินงบ? ต้องรอพัสดุก่อนหรือไม่?

A3: ไม่ต้องรอครับ — หัวหน้าหน่วยงานต้องตัดสินใจทันที

เมื่อเห็นชอบราคากลางแล้ว หัวหน้าฯ ต้องเลือกทางใดทางหนึ่งทันทีว่า

หาเงินเพิ่ม – ถ้าโครงการจำเป็นและไม่อยากลดสเปค
ลดงาน/ลดรายการ – ถ้าหาเงินไม่ได้ ให้กรรมการคำนวณราคาใหม่
ลุยต่อ – ถ้าเกินไม่เยอะและคาดว่าจะมีการแข่งขันราคา

⸻

หมวดที่ 3: การประกวดราคาและการต่อรอง (ปลายน้ำ)

Q4: เปิดซองแล้วราคาผู้ชนะยังเกินงบ ทำอย่างไร?

A4: ใช้กระบวนการ “ต่อรองราคา” ตามข้อ 57

ต่อรองให้ต่ำที่สุดเท่าที่จะทำได้
ถ้าลดจนไม่เกินงบ (หรือเกินนิดเดียวแล้วมีเงินสมทบ) ก็เดินหน้าทำสัญญาได้

⸻

Q5: ต่อรองสุดทางแล้ว…ยังเกินงบมาก ทำอย่างไร?

A5: ใช้ทางออกตามข้อ 57 (3)

หัวหน้าหน่วยงานต้องเลือก 1 แนวทาง
ยกเลิกการจัดจ้าง แล้วทบทวนใหม่
ขอเงินเพิ่ม
ลดรายการ/ลดเนื้องาน ให้ราคาอยู่ในงบ

⸻

หมวดที่ 4: การทำสัญญา (แนวทาง ว 651)

Q6: ต่อรองสำเร็จแล้ว แต่ราคาต่อหน่วยใน BOQ ยังสูง จะทำสัญญาอย่างไร?

A6: ปรับ BOQ ตามแนวทาง ว 651

หลักการสำคัญ 3 ข้อ
ต้องปรับลดราคาต่อหน่วยทุกงาน ตามสัดส่วนส่วนลดของราคารวม
ห้ามปรับรายการ Fixed Cost เช่น ค่าธรรมเนียม ค่าทดสอบ ฯลฯ
ใช้ BOQ ที่ปรับแล้ว เป็นเอกสารแนบท้ายสัญญา

⸻

บทสรุปสเต็ปทำงานที่ถูกต้อง

กรรมการ: ทำราคากลางตามจริง ห้ามทุบตัวเลข
หัวหน้าหน่วยงาน: เห็นราคาปุ๊บ ต้องตัดสินใจทันที
พัสดุ: ตั้งเรื่องได้ แม้ราคากลางสูงกว่างบ (ข้อ 22)
กระบวนการ e-bidding: เกินงบ ➜ ต่อรอง (ข้อ 57)
ทำสัญญา: ปรับ BOQ ตาม ว 651

ข้อเที่ยงธรรมที่สุดก็คือ…ทำตามระเบียบ = ปลอดภัยที่สุดครับ

⸻

อ้างอิง
• พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560
https://www.yotathai.com/yotanews/law-passadu-2560

• ระเบียบกระทรวงการคลังฯ 2560 (ข้อ 22, 57)
https://www.yotathai.com/passadu/act-gprocurement-60

• ประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ ฉบับที่ 5
https://www.yotathai.com/passadu/rakaklang-1-8-65

• หนังสือเวียน ว 651 (26 ก.ย. 2568)
https://www.yotathai.com/passadu/w651

~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~

สนใจอบรมกับ Yotathai

เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ

กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work

ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai

AI-Powered Engineer พลิกโฉมงานช่างราชการด้วยปัญญาประดิษฐ์
https://training.yotathai.com/ai-civil

AI สำหรับสายงานพัสดุ (AI-BOQ)
https://training.yotathai.com/ai-boq

ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract

การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild

ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k

……….
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
……….
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K